Terugval bij burn-out: hoe voorkom je het?
Je hebt een burn-out gehad en na maanden, misschien zelfs jaren, voel je je eindelijk weer goed. Je hebt zin om te leven, te genieten en te doen wat bij je past.
En je denkt: Dit nooit meer!
Maar na een tijdje sluipen er geleidelijk weer signalen in. Je voelt je moe, gespannen, je reageert sneller geïrriteerd op het werk en je verliest je scherpte.
Fck.
Je hebt het gevoel weer terug te zijn bij af. Is dit een terugval? Heb ik opnieuw een burn-out? De angst slaat toe. Want je weet hoe diep je de vorige keer zat. Een gezonde waakzaamheid is belangrijk, maar je wilt ook niet constant op je hoede zijn.
Zo heb ik twee vergelijkbare verhalen van psychologen die in coaching kwamen nadat ze ¾ jaar hadden geworsteld met uitval, terugkeer, het ontbreken van een bedrijfsarts, geklungel met re-integratie en vervolgens opnieuw, maar dit keer langduriger, uitvielen. Zelfs voor professionals en organisaties binnen ‘het vak’ blijft burn-out een complex proces om effectief mee om te gaan.
Terugval bij burn-out: hoe vaak komt het voor?
Helaas zijn er geen exacte cijfers bekend over terugval of recidief bij burn-out. Dit komt onder andere doordat de diagnose burn-out nog steeds lastig te stellen is, waardoor onderzoek naar terugval complex is.
In mijn praktijk zie ik echter regelmatig nieuwe cliënten bij wie burn-outklachten binnen enkele maanden tot een paar jaar zijn teruggekeerd.
Denk bijvoorbeeld aan neurobioloog Brankele Frank, die tijdens het schrijven van haar boek over burn-out, Over de kop, zelf een tweede burn-out kreeg. Hoor haar verhaal in de #burnoutsurvivapodcast: https://spotifycreators-web.app.link/e/0VvUnmEaGRb
En ook Elke doet haar verhaal in de #burnoutsurvivapodcast over haar 2 burn-outs https://spotifycreators-web.app.link/e/2zdfjnEaGRb
Terugval burn-out kan verschillende oorzaken hebben:
• Onvoldoende herstel: Veel mensen beginnen te vroeg weer met werken- zonder volledig te zijn hersteld.
• Onveranderde stressfactoren: Als je werkdruk of privéproblemen niet aanpakt, blijft het risico op terugval hoog.
• Gebrek aan gedragsverandering: Zonder structurele aanpassingen in je werk- en leefstijl val je snel terug in oude patronen, zoals uit contact zijn met de signalen van je lichaam, bewijsdrang of perfectionisme.
• De prestatiecultuur: De prestatiemaatschappij en jouw werkcultuur waar je met alle goede wil helaas niet aan kunt ontsnappen.
Misschien ben je na je burn-out mentaal of fysiek minder belastbaar. Of misschien voel je je juist weer energiek. In beide gevallen geldt: terugval voorkomen vraagt om zelfzorg, grenzen stellen en bewust omgaan met stress.
Hoe voorkom je een terugval?
Op basis van mijn ervaring als coach geef ik je 6 praktische tips:
1. Luister naar je lichaam en geest
• Houd signalen van vermoeidheid, stress of prikkelbaarheid in de gaten, bijvoorbeeld door een klein dagboekje bij te houden.
• Neem klachten serieus en grijp op tijd in.
• Doe dagelijks een check-in: Wat heeft mijn lichaam/geest vandaag nodig?
• Accepteer dat sommige dagen minder productief zijn (that’s life!), druk je planning er niet door heen.
2. Stel duidelijke grenzen
• Zeg vaker “nee” tegen extra verplichtingen. Twijfel je? Zeg: Ik denk er even over na.
• Beperk overwerk en houd werk en privé gescheiden.
• Blijf niet hangen in ongezonde relaties, zowel op het werk als privé.
3. Doe wat energie geeft
• Doe wat je leuk vindt! Het volgen van je hart helpt zowel bij het voorkomen als bij het herstellen van een burn-out.
• Plan activiteiten die
je energie en voldoening geven in je agenda.
4. Zorg voor een gezond dagritme
• Slaap voldoende (7-9 uur per nacht).
• Beweeg regelmatig, bij voorkeur in de natuur.
• Eet gezond
• Plan rustmomenten in je dag.
5. Beheer je stress
• Verminder stressbronnen waar mogelijk.
– Spreek je uit en maak van je hart geen moordkuil.
• Leer ontspannen met bv ademhalingsoefeningen, mindfulness of yoga.
• Dit is niet voor iedereen, maar veel mensen hebben er baat bij om hun gedachten van zich af te schrijven in een dagboek.
6. Blijf in contact met anderen
• Voorkom sociale isolatie en zorg voor een fijne tribe, hoe klein ook.
• Praat met iemand die je vertrouwt als je merkt dat je worstelt.
Herken jij deze signalen? Hoe ga jij om met de angst voor terugval? Ik ben benieuwd naar jouw ervaringen! Laat het me weten in de reacties.